TripWise.vn

cam nang du lich

Thuật ngữ ngành hàng không: ASK, RPK, PLF, CASK, RASK, Yield là gì?

Trong ngành hàng không, nhiều chỉ số thương mại và vận hành thường được nhắc đến bằng các viết tắt như ASK, RPK, PLF, CASK hay RASK. Đây là những KPI rất quan trọng để đánh giá hiệu quả khai thác, doanh thu và cấu trúc chi phí của một hãng bay.

Ảnh: Giles Freeman / Unsplash

Airline Commercial KPIs: A Quick Reference Guide

Vì sao các thuật ngữ KPI hàng không lại quan trọng?

Một hãng hàng không không chỉ theo dõi số hành khách hay doanh thu tổng. Để hiểu một đường bay, một mùa khai thác hay cả mạng bay đang vận hành tốt hay không, hãng cần nhìn vào nhiều KPI liên kết với nhau.

Ví dụ, doanh thu tăng chưa chắc đã tốt hơn nếu chi phí tăng nhanh hơn. Tỷ lệ lấp đầy ghế cao cũng chưa chắc đã hiệu quả nếu mức giá bán quá thấp. Vì vậy, các thuật ngữ như ASK, RPK, PLF, Yield, CASK hay RASK là ngôn ngữ chung giúp người trong ngành đọc đúng “sức khỏe thương mại” của hãng bay.

3 nhóm chỉ số chính

  • Cung năng lực: Seats, Distance, ASK
  • Nhu cầu và doanh thu: Passengers, RPK, Yield, RASK
  • Chi phí và lợi nhuận: Cost, CASK, BE PLF, PASK

Giải thích các thuật ngữ ngành hàng không quan trọng nhất

ASKAvailable Seat Kilometer

Chỉ số đo năng lực ghế cung ứng. ASK cho biết tổng số ghế cung cấp nhân với quãng đường khai thác.

RPKRevenue Passenger Kilometer

Chỉ số đo lượng hành khách trả tiền thực tế nhân với quãng đường bay. Đây là chỉ số cầu vận chuyển hành khách có doanh thu.

PLFPassenger Load Factor

Tỷ lệ lấp đầy ghế. PLF cho biết hãng đã bán được bao nhiêu phần trăm năng lực ghế mà mình đưa ra thị trường.

Yield

Doanh thu trên mỗi RPK. Nói đơn giản, đây là mức doanh thu bình quân trên mỗi đơn vị vận chuyển hành khách theo khoảng cách.

CASKCost per ASK

Chi phí trên mỗi ASK. Đây là một trong những KPI quan trọng nhất để hiểu hiệu quả chi phí của hãng bay.

RASKRevenue per ASK

Doanh thu trên mỗi ASK. Chỉ số này cho biết hãng tạo ra bao nhiêu doanh thu từ mỗi đơn vị năng lực ghế.

PASKProfit per ASK

Lợi nhuận trên mỗi ASK. Đây là cách nhìn nhanh để thấy mỗi đơn vị ghế-km đóng góp lời hay lỗ.

BE PLFBreak-even Passenger Load Factor

Tỷ lệ lấp đầy hòa vốn. Chỉ số này cho biết hãng cần bán được bao nhiêu phần trăm ghế để hòa vốn ở mức chi phí và yield hiện tại.

Bảng tổng hợp thuật ngữ hàng không và ý nghĩa thực tế

ASK, RPK, PLF, Yield, CASK và RASK liên kết với nhau thế nào?

Có thể hiểu đơn giản như sau: hãng bay trước hết tạo ra năng lực ghế thông qua số ghế và quãng đường, từ đó hình thành ASK. Sau đó, thị trường hấp thụ một phần năng lực này thông qua số hành khách trả tiền, tạo thành RPK.

Khi lấy RPK chia cho ASK, ta có PLF, tức tỷ lệ lấp đầy. Sau đó, nếu nhìn doanh thu trên mỗi đơn vị RPK, ta có Yield; còn nếu nhìn doanh thu trên mỗi ASK, ta có RASK. Ở chiều ngược lại, khi lấy tổng chi phí chia cho ASK, ta có CASK.

Khi nào một KPI “đẹp” nhưng chưa chắc đã tốt?

  • PLF cao nhưng Yield thấp: bán được nhiều ghế nhưng giá bán bình quân yếu.
  • RASK tăng nhưng CASK tăng nhanh hơn: doanh thu tốt hơn nhưng biên lợi nhuận có thể xấu đi.
  • ASK tăng mạnh nhưng RPK không theo kịp: hãng đang bơm năng lực quá nhanh so với cầu thực tế.
  • BE PLF cao: mô hình chi phí đang tạo áp lực, hãng phải lấp đầy ghế nhiều hơn mới hòa vốn.

Những thuật ngữ này thường được dùng ở đâu?

Các chỉ số như ASK, RPK, PLF, CASK hay RASK xuất hiện rất nhiều trong báo cáo thường niên của hãng hàng không, thuyết trình chiến lược, phân tích mạng bay, đánh giá đường bay mới, báo cáo hiệu quả theo mùa và cả trong các cuộc thảo luận thương mại giữa sân bay với hãng bay.

Nếu bạn làm trong lĩnh vực hàng không, du lịch, route development, kinh doanh hàng không hoặc phân tích thị trường vận tải, đây là nhóm thuật ngữ gần như bắt buộc phải hiểu.

Tìm hiểu hàng không và du lịch bài bản hơn cùng TripWise.vn

TripWise.vn không chỉ chia sẻ kinh nghiệm du lịch mà còn phát triển các nội dung chuyên sâu hơn về sân bay, hãng hàng không, mạng bay và thị trường vận tải hàng không theo cách dễ đọc và dễ theo dõi hơn.

Câu hỏi thường gặp về thuật ngữ ngành hàng không

Câu hỏi thường gặp

Những điều khách hay hỏi

ASK trong hàng không là gì?
ASK là viết tắt của Available Seat Kilometer, tức tổng năng lực ghế cung ứng theo quãng đường. Đây là chỉ số đo phần cung của một hãng hàng không.
RPK là gì và khác ASK thế nào?
RPK là Revenue Passenger Kilometer, tức số hành khách trả tiền nhân với quãng đường bay. Nếu ASK đo năng lực ghế cung ứng thì RPK đo lượng cầu thực tế đã được bán ra.
PLF có phải là tỷ lệ lấp đầy ghế không?
Đúng. PLF là Passenger Load Factor, thường được hiểu là tỷ lệ lấp đầy ghế. Công thức cơ bản là RPK chia cho ASK.
CASK và RASK có ý nghĩa gì?
CASK là chi phí trên mỗi ASK, còn RASK là doanh thu trên mỗi ASK. Hai chỉ số này thường được đặt cạnh nhau để đánh giá hiệu quả kinh doanh cốt lõi của hãng bay.
Yield trong hàng không dùng để làm gì?
Yield cho biết doanh thu bình quân trên mỗi đơn vị RPK. Đây là chỉ số giúp nhìn chất lượng doanh thu, tức hãng đang bán chỗ ngồi ở mức giá hiệu quả đến đâu.
PASK là gì?
PASK là Profit per ASK, tức lợi nhuận trên mỗi ASK. Có thể hiểu nhanh bằng công thức RASK trừ CASK.
BE PLF là gì?
BE PLF là Break-even Passenger Load Factor, tức tỷ lệ lấp đầy hòa vốn. Chỉ số này cho biết hãng cần bán được bao nhiêu phần trăm ghế để hòa vốn trong điều kiện chi phí và yield hiện tại.

Đọc tiếp

Bài viết liên quan