TripWise.vn

cam nang du lich

Kai Tak: Khi một sân bay huyền thoại trở thành khu đô thị mới của Hong Kong

Từ một trong những sân bay gây ấn tượng mạnh nhất thế giới với cú ngoặt hạ cánh nổi tiếng bên Checkerboard Hill, Kai Tak hôm nay đã bước sang một vai trò hoàn toàn khác: bến du thuyền, công viên, nhà ở, thể thao và một khu đô thị mới tiếp tục được hoàn thiện.

Ảnh: Giles Freeman / Unsplash

Một biểu tượng hàng không từng định nghĩa bầu trời Hong Kong

Với nhiều người yêu hàng không, Kai Tak là một trong những sân bay mang tính biểu tượng mạnh nhất từng tồn tại. Không chỉ vì vị trí nằm sát Kowloon Bay hay vì đường băng vươn ra biển, mà còn vì cách những chiếc máy bay hạ xuống giữa khu dân cư dày đặc, thực hiện cú ngoặt nổi tiếng ở độ cao thấp trước khi thẳng hàng với runway.

Trong nhiều thập kỷ, Kai Tak là điểm tiếp xúc đầu tiên của rất nhiều người với Hong Kong và với thế giới bên ngoài. Từ một phần đất lấn biển đầu thế kỷ 20, nơi này dần trở thành sân bay quốc tế, rồi cuối cùng khép lại hành trình hàng không khi Hong Kong chuyển hoạt động sang Chek Lap Kok vào năm 1998.

Có những sân bay chỉ là hạ tầng. Nhưng cũng có những sân bay trở thành ký ức tập thể của cả một thành phố.

Ký ức về một sân bay khó quên

Điều khiến Kai Tak khác biệt không chỉ nằm ở tuổi đời hay vai trò quốc tế, mà ở trải nghiệm rất riêng của nó. Những chiếc máy bay tiếp cận từ phía tây, bay qua Victoria Harbour và các khu phố đông đúc của Kowloon, rồi dựa vào mốc Checkerboard Hill để thực hiện cú rẽ cuối cùng trước khi chạm bánh.

Chính cảnh tượng đó đã biến Kai Tak thành một phần rất đặc biệt trong hình ảnh đô thị Hong Kong: vừa dữ dội, vừa chính xác, vừa gần như không thể lặp lại trong thế giới hàng không hiện đại.

Kai Tak runway năm 1935
Kai Tak và Checkerboard Hill năm 1989

Checkerboard Hill và cú ngoặt đã trở thành huyền thoại

Khi nhắc tới Kai Tak, gần như không thể bỏ qua Checkerboard Hill. Bức tường caro đỏ trắng trên sườn đồi từng là dấu hiệu trực quan quan trọng cho phi công trong những năm sân bay còn hoạt động. Nó cũng trở thành một biểu tượng văn hóa thị giác của Hong Kong, được nhắc lại trong ảnh chụp, phim tài liệu, ký ức của phi công và cộng đồng yêu hàng không trên toàn thế giới.

Checkerboard Hill
Checkerboard Hill ngày nay

Từ sân bay cũ tới một khu đô thị mới

Sau khi hoạt động hàng không chuyển sang sân bay mới, Kai Tak không biến mất khỏi bản đồ Hong Kong. Thay vào đó, khu đất rộng lớn này bước vào một hành trình khác: tái phát triển thành một quận mới với nhà ở công và tư, trung tâm thương mại, công viên, cruise terminal và những công trình công cộng quy mô lớn.

Trong số những hạng mục dễ thấy nhất của giai đoạn mới có Kai Tak Cruise Terminal và Kai Tak Sports Park. Điều này cho thấy phần đất sân bay cũ không chỉ được “lấp đầy”, mà đang được định nghĩa lại như một phần tiếp nối của đời sống đô thị Hong Kong.

Kai Tak Cruise Terminal
Kai Tak Sports Park

Một di sản hàng không có thể sống tiếp theo cách nào?

01

Câu hỏi thú vị nhất về Kai Tak có lẽ không phải là khu vực này đã thay đổi bao nhiêu, mà là liệu “Kai Tak mới” có thể tạo ra sức ảnh hưởng tương tự “Kai Tak cũ” hay không. Một sân bay từng gắn chặt với hình ảnh Hong Kong trong nhiều thập kỷ rất khó có thể được thay thế trong trí nhớ tập thể chỉ bằng các công trình mới.

02

Nhưng một thành phố không nhất thiết phải chọn giữa hoài niệm và phát triển. Kai Tak là ví dụ cho thấy di sản hàng không có thể được bảo tồn trong ký ức, trong hình ảnh, trong câu chuyện đô thị, đồng thời phần đất cũ vẫn có thể được tái sử dụng cho nhu cầu của một thành phố hiện đại.

03

Không gian vật lý có thể đổi vai. Nhưng giá trị biểu tượng của một sân bay huyền thoại thường còn sống rất lâu sau ngày chuyến bay cuối cùng cất cánh.

Bài học rộng hơn từ Kai Tak

Câu chuyện Kai Tak đặc biệt hữu ích khi nhìn vào các chủ đề lớn hơn như multi-airport system, sân bay thay thế và tái phát triển sân bay cũ. Nó cho thấy việc chuyển hoạt động hàng không sang một cửa ngõ mới không chỉ là quyết định về hạ tầng, mà còn là quyết định về đất đai, về ký ức đô thị và về cách một thành phố muốn phát triển trong nhiều thập kỷ sau đó.

Đây cũng là lý do vì sao các cuộc thảo luận về hệ thống nhiều sân bay, về sân bay mới và sân bay cũ luôn cần được nhìn bằng cả lăng kính hàng không lẫn lăng kính urbanism.

  • Một sân bay mới chỉ thật sự thành công khi thành phố biết sử dụng hợp lý phần đất sân bay cũ.
  • Di sản hàng không không nhất thiết nằm ở runway còn hoạt động, mà có thể nằm trong hình ảnh và bản sắc đô thị.
  • Kai Tak cho thấy sân bay cũ có thể trở thành tài sản đô thị cực lớn nếu được quy hoạch lại bài bản.

Liên hệ với các thảo luận về multi-airport system và tương lai các cửa ngõ mới

Kai Tak là một ví dụ rất mạnh cho thấy một thành phố có thể chuyển đổi từ một sân bay biểu tượng sang một cấu trúc mới như thế nào. Nếu anh đang quan tâm tới mô hình nhiều sân bay, tới logic sân bay thứ hai hay tới các cuộc thảo luận về tương lai cửa ngõ hàng không của vùng Thủ đô, có thể đọc thêm các bài dưới đây:

Từ Kai Tak tới các câu chuyện sân bay của tương lai

Những trường hợp như Kai Tak cho thấy sân bay không chỉ là nơi máy bay cất hạ cánh. Đó còn là câu chuyện của ký ức đô thị, phát triển vùng, tái sử dụng đất đai và cách một thành phố tự viết chương tiếp theo của mình sau khi một cửa ngõ lịch sử khép lại.

Câu hỏi thường gặp

Những điều khách hay hỏi

Tóm tắt nhanh
Kai Tak là một ví dụ rất mạnh cho thấy một sân bay cũ có thể rời khỏi vai trò hàng không nhưng vẫn tiếp tục sống trong ký ức đô thị, đồng thời phần đất cũ được tái định nghĩa thành một khu phát triển mới của thành phố.