Cẩm nang du lịch11 phút đọc
Có bốn loại mã khác nhau đang cùng tồn tại, và mỗi loại sinh ra để giải quyết một việc riêng.
1. Mã IATA 3 ký tự — mã bạn thật sự dùng
Đây là mã do IATA cấp cho từng sân bay, và là mã duy nhất bạn nhìn thấy trong quá trình đi lại: trên vé, trên thẻ lên tàu, và quan trọng nhất là trên thẻ hành lý dán ở quầy làm thủ tục.
Một mẹo nhỏ đáng giá: khi gửi hành lý, hãy liếc mã ba chữ trên cuống thẻ nhân viên đưa lại cho bạn. Nếu nó không phải điểm đến cuối của bạn, hãy hỏi lại ngay tại quầy. Đây là cách nhanh nhất để phát hiện hành lý bị gắn nhầm chặng, trước khi máy bay cất cánh.
Mã IATA không có quy luật địa lý. Chúng được cấp dần theo lịch sử, nên hai sân bay cạnh nhau có thể mang mã chẳng liên quan gì nhau. Trong 222 sân bay mà hệ thống TripWise.vn đang bán vé, có 75 mã không bắt đầu bằng chữ cái đầu của tên thành phố — tức là hơn một phần ba.
Mã thường lấy theo tên sân bay, không phải tên thành phố
Đây là nguyên nhân của phần lớn sự khó hiểu:
| Mã | Thành phố | Mã lấy từ đâu |
|---|---|---|
| UIH | Quy Nhơn | Sân bay Phù Cát — mã không theo tên thành phố |
| HUI | Huế | Sân bay Phú Bài |
| HPH | Hải Phòng | Sân bay Cát Bi |
| DLI | Đà Lạt | Sân bay Liên Khương |
| THD | Thanh Hóa | Sân bay Thọ Xuân |
| TBB | Tuy Hòa | Sân bay Đông Tác |
| CXR | Nha Trang | Sân bay Cam Ranh |
| CDG | Paris | Sân bay Charles de Gaulle |
| JFK | New York | Sân bay John F. Kennedy |
| FCO | Rome | Sân bay Fiumicino |
Vì sao TP.HCM vẫn là SGN
Thành phố đổi tên năm 1976. Mã thì không.
Mã sân bay gần như không bao giờ được đổi, vì mã đó đã nằm trong hàng triệu bản ghi: vé đã bán, hợp đồng vận chuyển, lịch bay, hệ thống hành lý, phần mềm của hàng nghìn đại lý trên thế giới. Đổi một mã đồng nghĩa với việc đồng bộ lại toàn bộ ngành để lấy về đúng một lợi ích thẩm mỹ.
Vì thế SGN vẫn là SGN — cũng như Mumbai vẫn là BOM (Bombay) và Chennai vẫn là MAA (Madras), dù cả hai thành phố đều đã đổi tên từ lâu.
2. Mã ICAO 4 ký tự — mã của người điều hành bay
Khác hẳn mã IATA, mã ICAO có quy luật địa lý rõ ràng. Hai ký tự đầu xác định quốc gia hoặc vùng:
- VV — Việt Nam. Mọi sân bay Việt Nam đều bắt đầu bằng VV.
- VT — Thái Lan · WS — Singapore · WM — Malaysia · RK — Hàn Quốc · RJ — Nhật Bản
Nhờ trật tự đó, kiểm soát viên không lưu nhìn mã là biết ngay vùng trời nào. Mã ICAO xuất hiện trong kế hoạch bay, hệ thống radar và tài liệu khai thác — không bao giờ in trên vé của bạn.
| Sân bay | Thành phố | IATA | ICAO |
|---|---|---|---|
| Nội Bài | Hà Nội | HAN | VVNB |
| Tân Sơn Nhất | TP.HCM | SGN | VVTS |
| Đà Nẵng | Đà Nẵng | DAD | VVDN |
| Cam Ranh | Nha Trang | CXR | VVCR |
| Phú Quốc | Phú Quốc | PQC | VVPQ |
| Cát Bi | Hải Phòng | HPH | VVCI |
| Phú Bài | Huế | HUI | VVPB |
| Cần Thơ | Cần Thơ | VCA | VVCT |
| Liên Khương | Đà Lạt | DLI | VVDL |
Mã ICAO cũng cấp cho hãng bay, cũng 3 ký tự thay vì 2: Vietnam Airlines là HVN, Vietjet là VJC. Đây là mã phi công đọc trên sóng vô tuyến, đi kèm một tên gọi riêng — hô hiệu.
3. Mã thành phố — khi một thành phố có nhiều sân bay
Khi một đô thị có nhiều hơn một sân bay, IATA cấp thêm một mã thành phố bao trùm tất cả. Tìm vé theo mã này, bạn sẽ thấy kết quả của mọi sân bay trong vùng:
| Mã thành phố | Đô thị | Gồm các sân bay |
|---|---|---|
| TYO | Tokyo | HND (Haneda), NRT (Narita) |
| SEL | Seoul | ICN (Incheon), GMP (Gimpo) |
| LON | London | LHR, LGW, STN, LTN, LCY… |
| PAR | Paris | CDG, ORY, BVA |
| NYC | New York | JFK, EWR, LGA |
| MOW | Moscow | SVO, DME, VKO |
Điều này ảnh hưởng trực tiếp tới giá bạn tìm được. Bay sang Tokyo mà chỉ tìm theo NRT thì bạn bỏ sót toàn bộ chuyến tới Haneda — sân bay gần trung tâm hơn nhiều. Với các đô thị nhiều sân bay, hãy tìm theo mã thành phố trước, rồi mới chọn sân bay cụ thể.
Việt Nam hiện chưa có đô thị nào cần mã loại này: mỗi thành phố vẫn chỉ có một sân bay dân dụng đang khai thác.
4. Mã cho những nơi không phải sân bay
Đây là phần bất ngờ nhất, và chúng tôi phát hiện nó ngay trong dữ liệu điểm bán của chính mình.
Trong 222 điểm hệ thống TripWise.vn bán vé tới, có 14 điểm không phải sân bay — chúng là nhà ga xe lửa:
| Mã | Là nơi nào |
|---|---|
| XDB | Ga Lille-Europe, Pháp |
| XYD | Ga Lyon Part-Dieu, Pháp |
| XRF | Ga Marseille St-Charles, Pháp |
| ZFQ | Ga Bordeaux St-Jean, Pháp |
| XZN | Ga Avignon TGV, Pháp |
| QXB | Ga Aix-en-Provence TGV, Pháp |
| QYG | Frankfurt và mạng tàu nội địa Đức |
Lý do: nhiều hãng bán vé liên vận hàng không – đường sắt. Bạn bay tới Paris rồi đi tiếp bằng tàu cao tốc, tất cả trên một vé, một lần gửi hành lý, và được bảo vệ khi lỡ nối chuyến. Để hệ thống bán vé xử lý được chặng tàu đó, nhà ga phải có một mã ba ký tự giống như sân bay.
Có một quy luật dễ thấy trong danh sách trên: gần như tất cả đều bắt đầu bằng X, Z hoặc Q. Đó là các chữ cái IATA dành cho những điểm không phải sân bay. Nếu bạn gặp một mã bắt đầu bằng X hay Z, khả năng cao đó không phải nơi máy bay hạ cánh.
Đầy đủ 22 sân bay Việt Nam
Đây là toàn bộ các sân bay Việt Nam hệ thống chúng tôi đang bán vé, theo thứ tự bảng chữ cái:
| Mã | Thành phố / tỉnh | Mã | Thành phố / tỉnh |
|---|---|---|---|
| BMV | Buôn Ma Thuột | HUI | Huế |
| CAH | Cà Mau | CXR | Nha Trang |
| VCA | Cần Thơ | PQC | Phú Quốc |
| VCL | Chu Lai | PXU | Pleiku |
| VCS | Côn Đảo | UIH | Quy Nhơn |
| DLI | Đà Lạt | VKG | Rạch Giá |
| DAD | Đà Nẵng | THD | Thanh Hóa |
| DIN | Điện Biên | SGN | TP. Hồ Chí Minh |
| VDH | Đồng Hới | TBB | Tuy Hòa |
| HAN | Hà Nội | VDO | Vân Đồn |
| HPH | Hải Phòng | VII | Vinh |
Câu hỏi thường gặp
Vì sao TP.HCM vẫn dùng mã SGN?
Vì mã sân bay gần như không bao giờ được đổi — nó đã nằm trong hàng triệu bản ghi vé, hợp đồng và hệ thống hành lý trên toàn thế giới. Mumbai vẫn là BOM và Chennai vẫn là MAA vì lý do y hệt.
Mã IATA và ICAO khác nhau thế nào?
IATA 3 ký tự, dùng trong bán vé, không theo quy luật địa lý. ICAO 4 ký tự, dùng trong khai thác bay, hai ký tự đầu cho biết quốc gia — Việt Nam là VV. Xem thêm bài về ICAO và IATA.
Quy Nhơn sao lại là UIH?
Vì mã được cấp theo sân bay Phù Cát chứ không theo tên thành phố. Nhiều sân bay Việt Nam cũng vậy: Huế là HUI (Phú Bài), Hải Phòng là HPH (Cát Bi), Đà Lạt là DLI (Liên Khương).
Tìm vé đi Tokyo nên gõ mã nào?
Gõ TYO để thấy cả Haneda (HND) và Narita (NRT). Nếu chỉ gõ NRT, bạn bỏ sót toàn bộ chuyến tới Haneda — sân bay gần trung tâm Tokyo hơn.
Mã bắt đầu bằng X hoặc Z là gì?
Thường là điểm không phải sân bay — nhà ga xe lửa, bến xe, điểm nối liên vận. Ví dụ XDB là ga Lille-Europe ở Pháp.
Mã trên thẻ hành lý có ý nghĩa gì?
Đó là mã IATA của sân bay đến cuối cùng của kiện hành lý. Nên kiểm tra ngay tại quầy: nếu mã không khớp điểm đến của bạn, hành lý đã bị gắn nhầm chặng.
Đọc tiếp
Ký hiệu trên vé máy bay · ICAO và IATA là gì · Lịch sử hàng không thế giới · Thông tin các sân bay Việt Nam
Nguồn và thời điểm
Danh sách 222 điểm bán vé, 22 sân bay Việt Nam và 14 nhà ga đường sắt là dữ liệu hệ thống TripWise.vn ghi nhận tại thời điểm đăng bài, 15/09/2026. Mã ICAO theo công bố của nhà chức trách hàng không.
